Một chiến lược phát triển tổng thể các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của cả nước trong giai đoạn đầu Việt Nam gia nhập WTO từ nay đến năm 2010 đã được xác lập, trong đó riêng ngành chế biến gỗ phải đạt kim ngạch xuất khẩu là 5,5 tỷ USD. E-TradeNews - 9 tháng đầu năm 2006, kim ngạch xuất khẩu của ngành gỗ tiếp tục tăng trưởng khá cao, đạt hơn 1,35 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm 2005.
Ngành gỗ Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ 4 trong khối các nước Đông Nam Á (sau Malaysia, Indonesia và Thái Lan) trong cuộc đua thị phần xuất khẩu đồ gỗ. Sản phẩm đồ gỗ của Việt Nam đã đã xuất khẩu sang 120 nước, trong đó EU, Mỹ, Nhật Bản là những thị trường tiêu thụ sản phẩm lớn nhất, chiếm hơn 70% tổng sản phẩm gỗ xuất khẩu của cả nước. Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, nhu cầu sử dụng đồ gỗ trên thế giới hiện vẫn tăng khá cao, trong khi đó, thị phần đồ gỗ của Việt Nam chưa đạt tới con số 1% (khoảng 0,78%) tổng thị phần đồ gỗ thế giới.
Bộ Thương mại cho biết, sau khi Việt Nam gia nhập WTO, ngành chế biến gỗ xuất khẩu của Việt Nam được giảm thuế nhập khẩu gỗ nguyên liệu cũng như giảm thuế xuất khẩu sản phẩm hàng hóa vào thị trường các nước. Đây là một trong những yếu tố tạo ra lợi thế kinh doanh trên thị trường. Bên cạnh đó, việc Mỹ đánh thuế chống bán phá giá khá cao đối với Trung Quốc cũng là một trong những lợi thế để các Doanh nghiệp tăng cường xuất khẩu vào thị trường này. Theo Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và chế biến Gỗ TPHCM (Hawa), ngoài những lợi thế nêu trên, Việt Nam còn nhiều thế mạnh khác mà chúng ta chưa tận dụng hết, đó là, Việt Nam có nguồn nhân công dồi dào, có các cảng biển trải dài trên địa bàn cả nước, rất phù hợp cho việc vận chuyển những container cồng kềnh, chiếm nhiều vị trí như đồ gỗ.
Ngành công nghệ chế biến gỗ xuất khẩu được xếp thứ 6 trong danh mục những mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của cả nước. Kim ngạch tăng trưởng xuất khẩu của ngành này cũng đang dẫn đầu trong các mặt hàng xuất khẩu. Nếu tính chung giai đoạn từ năm 2001-2005, kim ngạch tăng trưởng xuất khẩu của ngành gỗ đạt hơn 38%/năm. Bộ Thương mại cũng đã đề ra chiến lược phát triển đến năm 2010, ngành này phải đạt kim ngạch 5,5 tỷ USD.
Theo các chuyên gia, với mục tiêu 5,5 tỷ USD vào năm 2010, khi Việt Nam gia nhập WTO điều đó có thể thực hiện được, với điều kiện ngành phải có những nỗ lực rất lớn, đồng thời phải khắc phục ngay những nhược điểm. Trước hết, đó là sự tăng trưởng thiếu tính bền vững và mất cân đối giữa các thành phần doanh nghiệp. Cả nước hiện có khoảng 1.200 doanh nghiệp, trong đó có 200 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Một khó khăn khác, đó là sự thiếu hụt nguồn nguyên liệu. Theo tính toán của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, nguyên liệu dùng cho ngành chế biến gỗ hiện mới chỉ đáp ứng được 20%, số còn lại phải phụ thuộc vào nhập khẩu. Kể từ năm 2005 đến nay, 2 nước Malaysia và Indonesia đã đóng cửa mặt hàng gỗ xẻ, gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Giá nhiều loại gỗ đã tăng bình quân từ 5%-7%, đặc biệt gỗ cứng đã tăng từ 30%-40%, làm cho nhiều doanh nghiệp Việt Nam rơi vào tình trạng có đơn hàng nhưng không có lợi nhuận hoặc lợi nhuận rất thấp. Để khắc phục khó khăn, một số doanh nghiệp trong nước đã bắt tay với các đối tác cung cấp nguyên liệu gỗ như Công ty Sản xuất Thương mại dịch vụ Sài Gòn – Đắc Lắc (Sadaco) đã kết ký với một tập đoàn của Canada để có thể ổn định nguồn nguyên liệu sản xuất trong một năm. Do vậy, việc tổ chức các chợ nguyên liệu theo từng vùng, miền để không bị động trong khâu nguyên liệu là một vấn đề rất cấp thiết. Việc triển khai triệt để dự án trồng 5 triệu ha rừng cần phải làm càng sớm, càng tốt. Bên cạnh đó, vấn đề về nguồn nhân lực thiếu hụt là vấn đề nan giải của nhiều doanh nghiệp. Trong tháng 9, nhiều doanh nghiệp đã phải từ chối những đơn hàng có giá trị lớn do không đáp ứng được số lượng đơn hàng quá lớn.
Theo nhận định của các chuyên gia Canada trong lĩnh vực xuất nhập khẩu đồ gỗ, ngành chế biến gỗ xuất khẩu của Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội để phát triển. Bằng chứng là đã có rất nhiều đầu mối cung cấp gỗ nguyên liệu của Canada, Mỹ và một số nước Bắc Mỹ đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam. Theo Vinanet
