Ngẫm Thơ - Trung Dung 3

Muốn leo lên cao phải leo lên từ chỗ thấp
Muốn đi xa phải đi từ chỗ gần
Suy nghĩ ba lần rồi hãy làm
Chỉ nói không bằng tự đi
Cầu người không bằng tự cầu mình
Thủa nhỏ là anh em
Lớn lên mỗi người một ý nghĩ
Đố kỵ tiền của chớ đố kỵ miếng ăn
Oán giận người sống đừng oán giận người chết
Người suốt đời giận giữ
Ta suốt đời vui vẻ
Biết bao người chết trẻ
Chẳng sống tới bạc đầu
Tường có mạch
Vách có tai
Việc hay chẳng ai biết
Chuyện xấu truyền khắp nơi
Kẻ cắp là tiểu nhân
Nhiều người khôn hơn cả quân tử
Quân tử cố cùng
Tiểu nhân có dịp làm bậy
Thanh bạch thì thoải mái
Giàu sang lắm nỗi lo
Ngay thẳng mà có được
Hơn chán vạn lần khúm lúm để cầu xin
Người không lo nghĩ gần
Tất cả có ưu tư xa
Thị phi do lắm điều
Sầu não không làm đúng phận sự
Nín nhịn giận nhất thời
Tránh được nỗi lo hàng tháng
Lúc phải rụt cổ thì rụt cổ
Người sống một đời
Cỏ sống một mùa
Tóc bạc chẳng bỏ người già
Trông ra đã thành ông đầu bạc
Trăng đến rằm bớt tỏ
Người tuổi trung niên vạn sự mừng
Con cháu tự có phúc của con cháu
Chẳng phải làm trâu ngựa cho chúng làm gì
Đời người chẳng tới trăm năm
Lại luôn mang nặng ưu phiền ngàn thu
Sớm nay có rượu
Sớm nay say
Mai có chuyện
Ngày mai liệu
Đường đi hiểm trở sao tránh khỏi
Việc đã đến rồi khó tự do
Thuốc chữa được bệnh
Rượu chẳng giải được sầu
Một nhà có cô con gái trăm nhà tìm đến
Một con ngựa đau, cả tàu chê cỏ
Có hoa mới có rượu
Không chăng chẳng lên lầu
Ba chén thông đạo lớn
Một say giải nghìn sầu
Rừng sâu tất phải có mãnh hổ
Biển lớn tất phải nhận nghìn sông
Tiếc hoa phải giữ gìn
Yêu chăng chớ trải đầu
Cứ chọn lấy người gân cốt khoẻ
Chẳng cần trang điểm cũng phong lưu
Chỗ ơn sâu nặng lên lui trước
Vào thời đắc ý phải lên thôi
Đừng chờ phải trái đến mới lo
Ân ái khi xưa trở thành thù
Giữ được trăng sáng ngũ hồ
Chẳng lo không chốn buông câu
Không rời nơi có cá
Chẳng tiếc bãi cạn khô
Quá khứ không trở lại
Chẳng sao giữ được đâu
Nhịn một câu
Bớt giận một
Tha một lần
Nhường một bước
Ba mươi chẳng sang
Bốn mươi chẳng giàu
Năm mươi sắp xửa tìm đường về cõi chết
Sống chẳng nhập hồn
Chết không nhận xác
Cha mẹ ơn sâu vẫn có ngày vĩnh biệt
Vợ chồng nghĩa nặng cũng có lúc chia ly
Con người như chim sống cùng một rừng
Tai họa ập đến biết tự phải bay
Người lành bị bắt nạt
Ngựa lành bị người cưỡi
Người không có cơ phất lên thì không giàu
Ngựa không có ăn đêm thì không béo
Kẻ ác người sợ trời không sợ
Người hiền, người bắt nạt trời không bắt nạt
Thiện ác chẳng chóng thì chày
Rồi cũng đến ngày quả báo
Hoàng hà còn có ngày trong xanh
Người sao lại không có lúc gập vận
Được xủng ái, phải nghĩ tới khi nhục nhã
Lúc yên bình phải nghĩ tới lúc nguy nan
Luôn nhớ như có quân thù trước mặt
Phải cẩn thận như lúc đi qua cầu
Giàu sang khác gì hoa trên cành
Tình người đừng nói như xuân đẹp
Chỉ sợ thu về lạnh lẽo thôi
Tiễn anh ngàn dặm
Vẫn phải chia tay
Thấy việc chớ nói
Hỏi chuyện không hay
Việc không liên quan chớ quản
Vô sự sớm về thôi


Thuật Trung Dung rất cần thiết cho chúng ta, bởi khi chúng ta hiểu về nó là chúng ta hiểu được hết giá trị của cuộc sống. Nó rất khó làm bởi nó đòi hỏi hiểu biết xã hội sâu sắc.